Hoe herken je oude bakstenen? Tips voor het identificeren van authentieke stenen

De markt voor historische bouwmaterialen is booming. Steeds meer mensen vallen voor de ongeëvenaarde charme van doorleefde materialen voor hun woning of tuin. Maar door deze populariteit is er ook een stijgende trend in de productie van ‘kunstmatig verouderde’ stenen. Dit zijn nieuwe stenen die in de fabriek zo zijn behandeld dat ze er oud uitzien. Hoe voorkom je dat je per ongeluk nieuwbouwstenen voor de hoofdprijs koopt? In dit artikel leggen we uit hoe je echte, historische exemplaren feilloos kunt herkennen.

De uiterlijke kenmerken van echt oude metselstenen

Echte oude metselstenen danken hun uiterlijk aan tientallen of honderden jaren blootstelling aan de elementen. Dit proces is in een fabriek simpelweg niet perfect na te bootsen. Let bij het inspecteren van een partij stenen vooral op de randen en de hoeken; bij authentieke stenen zijn deze op een natuurlijke, onregelmatige manier afgesleten en afgerond. Ook de textuur van het oppervlak is een goede indicator: echte handvormstenen vertonen subtiele nerven en plooien die zijn ontstaan toen de klei destijds handmatig in de mal werd geworpen.

Waaraan herken je authentieke Oud-Hollandse metselstenen?

Wanneer je specifiek op zoek bent naar oud-Hollandse metselstenen, is de kleur en de variatie daarin de belangrijkste sleutel. Vroeger werden deze stenen gebakken in kolen- of houtgestookte ovens. Omdat de temperatuur in deze ovens niet overal gelijk was, vertoont een partij authentieke stenen een enorme rijkdom aan kleurschakeringen: van dieprood tot gesinterd zwart en zachtgeel. Kunstmatig verouderde stenen hebben vaak een veel monotonere kleurbasis die er van een afstandje herhalend en onnatuurlijk uitziet.

Het verschil tussen nieuwe stenen en oude gebikte metselstenen

Een ander onmiskenbaar bewijs van authenticiteit is de aanwezigheid van historische mortelresten. Echte oude gebikte metselstenen zijn weliswaar handmatig schoongemaakt om ze weer metselklaar te maken, maar er zullen altijd microscopische of kleine, hardnekkige restjes kalkmortel in de poriën van de steen achterblijven. Zie je sporen van witte, zachte kalkmortel op de steen? Dan weet je vrijwel zeker dat je te maken hebt met een steen die al eens in een historisch bouwwerk heeft gezeten en nu klaar is voor een tweede leven.

Formaten en maattoleranties controleren

Vóór de industrialisatie en de invoering van standaarden in de twintigste eeuw, had bijna elke regio en steenbakkerij zijn eigen afmetingen. Als je alle soorten oude metselstenen naast elkaar legt, zul je zien dat de maten onderling behoorlijk kunnen afwijken. Zelfs binnen één partij authentieke oude bakstenen is geen enkele steen op de millimeter nauwkeurig even groot. Kom je een partij tegen waarbij elke steen exact dezelfde afmetingen heeft tot op de millimeter nauwkeurig? Dan is de kans heel groot dat je naar een moderne replica kijkt.

Waarom het hergebruiken van oude metselstenen loont

Nu je weet hoe je de echte exemplaren kunt onderscheiden van namaak, kun je met een gerust hart op zoek gaan naar de perfecte partij voor jouw project. Door bewust te kiezen voor het opsporen en oude metselstenen te hergebruiken, kies je niet alleen voor een esthetisch superieur product met een rijke historie, maar lever je ook een waardevolle bijdrage aan het milieu. Met echte historische stenen geef je jouw project een ziel, karakter en een tastbare verbinding met het verleden.